Dergi kararı geldi: Major Revision. İkinci hakemin yorumları arasında "istatistiksel yöntemler yetersiz", "güç analizi eksik", "karıştırıcı faktörler kontrol edilmemiş" yazıyor. Teslim tarihi 6-8 hafta sonra.
Bu noktada iki yanlış tepki vardır. Birincisi panikleyip her şeyi değiştirmeye çalışmak; ikincisi hakemleri yatıştırmaya çalışır gibi yüzeysel değişiklikler yapıp aynı zayıf metodoloji ile tekrar göndermek.
Her ikisi de ya redde ya da yeni bir major revizyona yol açar.
Önce Hakemin Gerçekte Ne İstediğini Anlayın
Major revizyon mektubunu ikinci kez, sakin bir şekilde okuyun. Her hakem yorumunu üç kategoriye ayırın:
Metodolojik itiraz: Kullanılan istatistiksel yöntem gerçekten hatalı ve analiz yeniden yapılmalı. Bu en zor kategori ama en önemli.
Eksik raporlama: Yöntem doğru ama yeterince açıklanmamış veya tabloya yansıtılmamış. Görece daha kolay düzeltilir.
Yorumlama itirazı: Analiz ve raporlama doğru ama bulgular hatalı yorumlanmış. Yöntem değil Tartışma bölümü düzeltilmeli.
Bu kategorilendirmeyi yapmadan revizyona başlarsanız zamanı yanlış harcarsınız; kolay olanı çözerken gerçek metodolojik sorunu atlarsınız.
"Analizi Yeniden Yap" Demek Ne Anlama Gelir?
Hakem "normallik varsayımı test edilmemiş" dedi. Şimdi ne yapıyorsunuz?
Normallik testi yapıp parametrik test uygunsa hiçbir şey değişmez; sadece testi yapıp sonucu raporlarsınız. Ama parametrik test uygun değilse bütün karşılaştırma tablosu değişir. Bazı sonuçlar anlamlılıktan çıkar veya yeni anlamlılıklar ortaya çıkar. Bu durumda Tartışma ve Sonuç bölümleri de yeniden yazılmalıdır.
"Karıştırıcı analizi yapılmamış" yorumu daha büyük bir revizyona işaret eder. Multivaryat model kurulacak, değişken seçimi gerekçelendirilecek, yeni tablo eklenecek, bulgular bu tabloya göre yeniden yorumlanacaktır. Bu işlem birkaç saatlik değil, birkaç günlük çalışma gerektirebilir.
Hakeme Nasıl Yanıt Yazılır?
Her hakem yorumuna ayrı yanıt verilmelidir. Yapı şöyle olmalı:
Önce yorumu tam olarak alıntılayın. Sonra ne yaptığınızı açıklayın. Makalenin neresinde ne değiştiğini belirtin (sayfa, paragraf, tablo numarasıyla). Gerekiyorsa yeni istatistiksel gerekçeyi ekleyin.
"We thank the reviewer for this valuable comment" ile başlayan her yanıt, hakemin gözünde aynı görünür. Daha etkili yol doğrudan ve teknik olmaktır: "Reviewer haklıdır. Shapiro-Wilk testi uygulandı (p=0.04); veri normal dağılım göstermediğinden Mann-Whitney U testi ile yeniden analiz edildi. Güncellenmiş sonuçlar Tablo 2'de sunulmaktadır."
Katılmadığınız Yorum Varsa Ne Yaparsınız?
Her hakem yorumuna uymak zorunda değilsiniz. Ama katılmadığınızı belirtmek için gerekçenizi literatürle desteklemeniz gerekir.
"We respectfully disagree with this suggestion. As demonstrated by [referans], when sample size is below N, the [test adı] is preferable because..." biçiminde yanıt verilebilir. Editör bu kararlılığı genellikle olumlu değerlendirir; körü körüne uyum değil, metodolojik özgüven gösterir.
6 Haftada Gerçekten Ne Yapılabilir?
Bu soruya dürüst bir yanıt vermek gerekiyor.
Eğer revizyon yalnızca raporlama eksikliklerini kapsıyorsa 6 hafta yeterlidir, hatta fazladır.
Eğer revizyon yeniden analiz gerektiriyorsa (yeni testler, multivaryat model, duyarlılık analizi) 6 hafta sıkışık ama mümkündür. Yeniden analiz 1-2 hafta, tablo ve metin güncellemesi 1 hafta, yanıt mektubu 1 hafta, iç revizyon ve son okuma 1-2 hafta sürer.
Eğer revizyon veri toplama gerektiriyorsa (hakem yeni bir alt grup, ek doğrulama kohortu veya dışarıdan bağımsız değerlendirici istiyorsa) 6 hafta yeterli değildir; uzatma talep etmek dürüst bir seçenektir.
Bu Süreçte En Çok Nerede Takılınır?
Araştırmacıların en çok zorlandığı noktalar şunlardır: Hakemin itirazının gerçek bir metodolojik hata mı yoksa raporlama eksikliği mi olduğunu ayırt etmek. Yeniden analizin mevcut bulgularla tutarlı olup olmadığını değerlendirmek. Katılmadığı yoruma kanıta dayalı, güvenli bir yanıt yazmak. Tüm değişikliklerin revize edilmiş makalede tutarlı biçimde yansıtıldığından emin olmak.
Major revizyonun teslim tarihi yaklaşıyorsa ve hakemin istatistik eleştirilerini yanıtlamakta zorlanıyorsanız, 30 dakikalık ücretsiz görüşme talep edin. Teslim tarihinden önce ne yapılması gerektiğini birlikte netleştirelim.