STROBE, CONSORT, TRIPOD: Hangi Raporlama Kılavuzu Ne Zaman?

Makalenizi hazırladınız, dergiye göndermek üzereysiniz. Instructions for Authors'ı okurken "CONSORT checklist zorunludur" veya "STROBE uyumlu olun" gibi bir ifadeyle karşılaştınız. Bu kılavuzlar nedir, farkları nedir ve hangisini ne zaman kullanmanız gerekir?

Raporlama Kılavuzları Neden Var?

Raporlama kılavuzları, araştırmaların şeffaf, eksiksiz ve tekrar edilebilir biçimde yayınlanmasını sağlamak için geliştirilmiştir. Hangi bilgilerin makalede yer alması gerektiğini standartlaştırır.

Yüksek etkili dergilerin büyük çoğunluğu bu kılavuzlara uyumu zorunlu tutar. EQUATOR Network (equator-network.org) tüm kılavuzlara erişimi sağlayan merkezi platformdur.

CONSORT: Randomize Kontrollü Çalışmalar

Kullanım: Tüm randomize kontrollü çalışmalar (RCT) için.

CONSORT (Consolidated Standards of Reporting Trials) 25 maddelik bir checklist ve özellikle katılımcı akışını gösteren flowchart içerir. Flowchart dört aşamayı gösterir: enrollment, allocation, follow-up, analysis.

En sık atlanan maddeler: Randomizasyon yöntemi, allocation concealment, kör uygulama detayları, kayıp takip nedenleri.

CONSORT akış şeması olmadan RCT makalesi göndermeyin, desk rejection en yaygın sebebidir.

STROBE: Gözlemsel Çalışmalar

Kullanım: Kohort, vaka-kontrol ve kesitsel çalışmalar için.

STROBE (Strengthening the Reporting of Observational Studies in Epidemiology) her çalışma türü için ayrı 22 maddelik checklist içerir.

Gözlemsel çalışmalarda en sık atlanan maddeler: Örneklem büyüklüğü belirleme gerekçesi, eksik veri yönetimi, hassasiyet analizi.

PRISMA: Sistematik Derleme ve Meta-Analiz

Kullanım: Tüm sistematik derlemeler ve meta-analizler için.

PRISMA 2020 güncellemesi 27 madde içerir. En kritik gereksinim: PRISMA akış şeması. Literatür tarama sürecindeki her eleme adımını ve nedenini gösterir.

PROSPERO kaydı PRISMA 2020'de zorunlu hale gelmiştir. Kaydı olmayan sistematik derleme birçok dergide reddedilir.

TRIPOD: Prediktif Model Çalışmaları

Kullanım: Tanı veya prognoz için prediktif model geliştirme ve validasyon çalışmaları. AI ve makine öğrenmesi çalışmalarında da geçerlidir.

TRIPOD (Transparent Reporting of a Multivariable Prediction Model for Individual Prognosis or Diagnosis) 22 madde içerir.

AI çalışmaları için TRIPOD-AI güncellemesi 2024'te yayınlanmıştır. Model performans metrikleri, dış validasyon ve önyargı değerlendirmesi ek gereksinimlerdir.

STARD: Tanısal Doğruluk Çalışmaları

Kullanım: Yeni bir tanı testini veya biyomarkeri altın standartla karşılaştıran çalışmalar.

STARD (Standards for Reporting of Diagnostic Accuracy Studies) 30 madde ve katılımcı akış şeması içerir. Duyarlılık, özgüllük, ROC eğrisi ve eşik değer belirleme yöntemi standart raporlama gereksinimlerini içerir.

Hangi Çalışma Hangi Kılavuz?

Çalışma Tipi	Kılavuz
Randomize kontrollü çalışma	CONSORT
Kohort, kesitsel, vaka-kontrol	STROBE
Sistematik derleme, meta-analiz	PRISMA 2020
Prediktif model, AI/ML	TRIPOD / TRIPOD-AI
Tanısal doğruluk	STARD
Vaka raporu	CARE
Kalite iyileştirme	SQUIRE
Hayvan çalışması	ARRIVE

Birden fazla kılavuz uygulanabiliyorsa ikisine de uyun. Örneğin sistematik derlemeye dayanan prediktif model çalışması: hem PRISMA hem TRIPOD.

Checklist Nasıl Kullanılır?

Her kılavuzun checklist'i EQUATOR'dan indirilebilir. Her madde için "Evet / Hayır / Geçerli Değil" işaretlenir ve hangi sayfada/paragrafta o bilginin verildiği belirtilir.

Dergi bu doldurulmuş checklist'i supplementary material olarak ister. Eksik doldurulmuş checklist reviewer reddine neden olur.

Raporlama kılavuzu uyumu ve makale submission hazırlığı için ücretsiz görüşme talep edin.

Bu Analizde En Çok Nerede Takılınır?

Çalışmanız gözlemsel ama STROBE'un hangi maddelerinin sizin çalışmanıza uygulanabilir olduğunu bilmiyorsunuz.
Dergi "raporlama kılavuzu checklist'i ekleyin" diyor ama formun birçok maddesini nasıl dolduracağınız belirsiz.
Çalışma tasarımınız standart bir kategoriye oturmuyor, hangi kılavuzu kullanacağınızı seçemiyorsunuz.