Sistematik derlemenizi tamamladınız, dahil edilen çalışmalar belli oldu, şimdi meta-analiz zamanı. Cochrane'in geliştirdiği RevMan (Review Manager), bu iş için en yaygın kullanılan ücretsiz yazılımdır.
RevMan Nedir ve Nasıl İndirilir?
RevMan, Cochrane tarafından sistematik derleme ve meta-analiz için geliştirilmiş ücretsiz masaüstü yazılımıdır. Hem Windows hem Mac için mevcuttur.
İndirme: training.cochrane.org/online-learning/core-software/revman → RevMan Web (tarayıcı tabanlı, kurulum gerektirmez) veya RevMan 5 (masaüstü).
Yeni Proje Açma
RevMan'da yeni sistematik derleme açıldığında şu bölümler oluşturulur:
- Background: Klinik arka plan ve motivasyon
- Objectives: PICO sorusu
- Methods: Dahil/dışlama kriterleri, tarama stratejisi
- Results: Analizlerin bulunduğu yer
- Discussion ve Conclusions
Veri Girişi
Meta-analizde veriler "Comparison" altında düzenlenir. Her karşılaştırma için outcome tipleri şunlardır:
Dichotomous outcomes: Evet/hayır, olay/olay yok. Örn: mortalite, komplikasyon.
Her çalışma için: Olaylar (n) ve toplam (N); her iki grup için.
Continuous outcomes: Sürekli değişkenler. Örn: ağrı skoru, kan basıncı.
Her çalışma için: Ortalama, standart sapma, n; her iki grup için.
Time-to-event: Survival verileri için. Hazard ratio ve %95 GA.
Forest Plot Oluşturma
Veriler girildikten sonra "Add graph" ile forest plot otomatik oluşturulur.
Ayarlar:
- Statistical method: Mantel-Haenszel (dichotomous için standart), Inverse Variance
- Analysis model: Fixed-effect veya Random-effects
- Effect measure: RR, OR, MD, SMD
Forest plot kaydedildiğinde yüksek çözünürlüklü görüntü olarak dışa aktarılabilir.
Risk of Bias Grafiği
RevMan, "Risk of bias" bölümünde her çalışma için RoB değerlendirmesi yapmanıza olanak tanır. Yeşil (low risk), sarı (unclear), kırmızı (high risk) olarak renklendirilen grafik doğrudan export edilir.
RevMan mi R mi?
RevMan basit ve arayüz odaklıdır, Cochrane derlemeleri için standarttır. Ancak network meta-analiz, meta-regresyon veya advanced publication bias testleri için R (metafor paketi) gereklidir.
İkisini birlikte kullanmak mümkündür: RevMan ile temel forest plot, R ile ek analizler.
Meta-analiz süreciniz için teknik destek alın.
Bu Analizde En Çok Nerede Takılınır?
- RevMan'a veri girişi yapıyorsunuz ama mean ve SD yerine median ve IQR raporlanmış, dönüştürme yöntemi belirsiz.
- Forest plot oluşturdunuz ama heterojenite çok yüksek, analizin güvenilirliği sorgulanıyor.
- Sensitivity analizi yapmanız gerekiyor ama hangi çalışmayı çıkardığınızda ne değişeceğini sistematik değerlendiremiyorsunuz.